Op weg naar een duurzame verwerking van bloembollen

De bloembollensector heeft te maken forse uitdagingen. Om kleinere bollen voor de nieuwe teeltcyclus te beschermen tegen schimmelziekten in de grond, krijgen ze schimmeldodende middelen toegediend in een dompelbad. Dit levert duurzaamheidsproblemen op: medewerkers van bollenbedrijven kunnen blootgesteld worden aan deze middelen en de middelen kunnen in het milieu terechtkomen. Voor de bewaring van de bollen is bovendien veel energie nodig.  Een ander probleem is dat zieke bollen niet efficiënt op te sporen zijn. En tot slot lukt het nog niet om bollen op grote schaal geautomatiseerd rechtop te zetten en zo efficiënter te telen.

Wat doet het project eraan?
Dit project beoogt het totale proces van verwerken en bewaren duurzamer te maken. Zo onderzoeken we mogelijkheden om schimmeldodende middelen, fungiciden, effectiever toe te dienen met schuim als drager. Dit beperkt de kans op schadelijke emissies en maakt het mogelijk het middel effectiever toe te dienen. 
Voordat de fungiciden aangebracht worden, is het zaak de bollen eerst uitwendig te desinfecteren. We hebben onderzocht of geëlektrolyseerd zout water (ECA-water) hiervoor als alternatief voor formaline kan dienen. Dit ECA-water bevat actieve chloorverbindingen met een sterke ontsmettende werking. Naast deze natte vorm van desinfectie kijken we ook naar droge desinfectie van hyacint- en tulpenbollen met UV-licht of ‘koud plasma’. Dit laatste is elektrisch ‘geladen’ lucht met een ontsmettende werking, vergelijkbaar met bliksem. 
We werken ook aan drie andere innovaties. Eén: het geautomatiseerd verwijderen van zieke bollen met behulp van vision-technieken. Twee: de ontwikkeling van een energiezuinige bewaarcel. En drie: inpassing van nieuwe technieken om bollen geautomatiseerd rechtop te zetten

Wat levert het project op?

  • Het ECA-water van Bright Spark, GMN en Akerboom werkt goed als desinfectiemiddel in spoelbaden en warmwaterbaden: alle schimmel-, bacterie- en virusziekten worden effectief gedood. Het water is bovendien veiliger en duurzamer dan andere chloorproducten, omdat het op de bedrijven zelf wordt geproduceerd.
  • De machines voor het aanbrengen van fungiciden in schuim zijn aangepast: ook gedeeltelijk gevulde kuubkisten worden nu behandeld.
  • Toevoegingen om de bolhuiden aan de bol te plakken (om emissie te voorkomen), zijn succesvol getest. Het schuimen is hierdoor duurzamer geworden.
  • Met cameratechnieken uit de ruimtevaart kunnen we het ziek worden van tulpenbollen drie tot zes dagen eerder opsporen dan met het menselijk oog. Dit beperkt de kans op verspreiding van de ziekte. 
  • Met proeven en computermodellen is vastgesteld dat het bewaren van bollen in dunne lagen veel minder energie kost. Het klimaat in de bewaarcel is dan bovendien veel gelijkmatiger.
  • Een nieuw type bewaarcel en een ‘supergaasbak’ leiden tot 60% minder energieverbruik

Projectinformatie
Projecttitel: Het nieuwe  verwerken van bloembollen 
Innovatiethema: Duurzame Plantaardige Productie
Projectnummer: 1509-072
Looptijd: 2016-2019
Budget publiek: € 540.000
Budget privaat: € 620.000
Projectpartners: KAVB, Anthos, Machinefabriek Akerboom, Bright Spark, Greenport Duin- & Bollenstreek, Wageningen University & Research. Financiële steun van het Innovatiefonds Rabobank Bollenstreek.

Meer informatie
Factsheet Het nieuwe  verwerken van bloembollen