Acht nieuwe projecten binnen groene topsectoren goedgekeurd!

vrijdag, 14 december, 2018

Het bestuur van het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen heeft acht aanvragen goedgekeurd in het programma Graduate School Groene Topsectoren. Vijf projecten vallen binnen Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, en drie projecten binnen Topsector Agri&food. Binnen dit programma kunnen excellente masterstudenten zelf, in samenwerking met kennisinstellingen en bedrijven, een voorstel voor promotieonderzoek indienen. In deze ronde heeft de kandidaat voor het derde project binnen de Topsector Agri&food zich inmiddels teruggetrokken, waardoor deze toekenning komt te vervallen.

Projecten binnen Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen

  • Plants grow with a foot on the brake: how the promiscuous MPK6 kinase universally represses acclimation to warm and cold temperature signals over hoe  een universele moleculaire rem in planten groeiaanpassingen aan hitte en kou controleert. Omgevingstemperatuur controleert de groei van planten. De moleculaire processen die dit aansturen zijn grotendeels onbekend. Recent is ontdekt dat het signaaltransductie eiwit MPK6 de groei van planten remt bij zowel hoge als lage opkweektemperatuur. Dit project onderzoekt welke moleculaire factoren onder controle staan van MPK6 in de modelplant Arabidopsis thaliana, de gewassen sla en tomaat en de snijbloem chrysant. Dit is van belang voor de ontwikkeling van hitte- en koude-tolerante gewassen met een hoge opbrengst en kwaliteit, onafhankelijk van de omgevingstemperatuur.
  • Effector proteins of Botrytis elliptica as tools for resistance breeding in lily against fire blight disease over het gebruik van schimmeleiwitten in de veredeling van lelie tegen 'vuur'
    De schimmel Botrytis elliptica veroorzaakt grote schade in lelies, die de telers 'vuur' noemen. Er worden veel bestrijdingsmiddelen ingezet en veredeling van lelie op resistentie tegen vuur is moeizaam. Dit project onderzoekt het gebruik van eiwitten van de schimmel Botrytis in veredeling om resistente rassen te selecteren en vervolgens versneld te ontwikkelen. Dit kan in de toekomst het gebruik van bestrijdingsmiddelen beperken en economische schade verminderen.
  • TOPLESS a novel S gene: Unravelling the manipulation of Topless by a conserved effector from Fusarium oxysporum over hoe de schimmel Fusarium oxysporum planten manipuleert en ziekte veroorzaakt.
    Jaarlijks gaat 20 procent van de potentiële oogst verloren aan plantenziekten. Ziekteverwekkers bespelen hun gastheren voor eigen gewin. Als we begrijpen hoe ziekteverwekkers dit doen, dan kunnen we planten minder vatbaar maken en onze afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelgebruik sterk verminderen. De onderzoekers gaan bepalen hoe de schimmel Fusarium, veroorzaker van vele verwelkingsziekten bijvoorbeeld bij tomaat, zijn gastheer bespeelt. Daartoe bestuderen zij een recent ontdekt schimmeleiwit, SIX8, dat de vatbaarheid van planten voor deze ziekte verhoogt door genexpressie in zijn gastheer te verstoren op een alsnog onbekende wijze.
  • Laying the foundation of plant shape by design: cracking the code of ARF5 DNA-binding over designer planten
    De opbrengst van gewassen zou enorm verbeteren als de vorm van planten gestuurd kan worden, bijvoorbeeld om tomatenplanten machinaal te oogsten. Het plantenhormoon auxine heeft hiervoor enorme potentie omdat het de groei en uiteindelijke vorm van de plant aanstuurt, maar aanpassingen van de hoeveelheid auxine heeft negatieve bijeffecten. Is het mogelijk om de reacties van de plant op zijn eigen auxine, en daarmee de groei en vorm, aan te passen? Met deze kennis zouden we planten rationeel kunnen veredelen, op basis van een ontwerp waarin de plantvorm geoptimaliseerd is voor de groeicondities.
  • Targeted allele replacement over precieze plantenveredeling met 'genome editing'
    Een bijzondere toepassing van 'genome editing' is genen precies vervangen door betere varianten. In de humane genetica wordt dit als veelbelovende techniek gezien om erfelijke ziekten te repareren. Binnen dit onderzoek wil men deze vorm van 'genome editing' toepassen in de plantenveredeling, maar het onderliggende biologische mechanisme verloopt in planten zeer inefficiënt. De onderzoekers ontwikkelen daarom een verbeterde 'genome editing' methode voor het gericht vervangen van genen in de modelplant Arabidopsis. Daarna passen ze de methode toe in aardappel om een niet-functioneel Phytophthora resistentie-gen te vervangen door een natuurlijke, functionele variant. Dat maakt de aardappelplant resistent tegen Phytophthora.

De projecten binnen de Topsector Agri&Food zijn:

  • Blight in the spotlight; an innovative microscopic assay for unravelling and quantifying the Phytophthora infestans infection process over de aardappelziekte
  • The fate of nutrients captured in the dark films of mushroom compost over nutriënt-rijke donkergekleurde films in champignon compost

Kijk voor meer informatie op www.nwo.nl